{"id":3027,"date":"2023-12-06T22:57:31","date_gmt":"2023-12-06T21:57:31","guid":{"rendered":"http:\/\/przedszkole2.pl\/?page_id=3027"},"modified":"2026-09-02T12:18:12","modified_gmt":"2026-09-02T10:18:12","slug":"podstawa-programowa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/przedszkole2.pl\/en\/podstawa-programowa\/","title":{"rendered":"Podstawa programowa"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

PODSTAWA PROGRAMOWA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO DLA PRZEDSZKOLI, ODDZIA\u0141\u00d3W PRZEDSZKOLNYCH W SZKO\u0141ACH PODSTAWOWYCH ORAZ INNYCH FORM WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO<\/h3>

Podstawa programowa wychowania przedszkolnego wskazuje cel wychowania przedszkolnego, zadania profilaktyczno-wychowawcze przedszkola, oddzia\u0142u przedszkolnego zorganizowanego w szkole podstawowej i innej formie wychowania przedszkolnego, zwanych dalej \u201eprzedszkolami\u201d, oraz efekty realizacji zada\u0144 w postaci cel\u00f3w osi\u0105ganych
przez dzieci na zako\u0144czenie wychowania przedszkolnego.<\/p>

Cele wychowania przedszkolnego<\/h5>

Przedszkola, oddzia\u0142y przedszkolne w szko\u0142ach podstawowych oraz inne formy wychowania przedszkolnego, zwane dalej \u201eprzedszkolem\u201d, wspieraj\u0105 wszechstronny rozw\u00f3j dzieci w sferze poznawczej, spo\u0142ecznej, emocjonalnej, etycznej i fizycznej oraz wspomagaj\u0105 je w pe\u0142nej realizacji potencja\u0142u \u2013 zar\u00f3wno jako jednostki, jak i cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142ecznej i demokratycznej wsp\u00f3lnoty. Wychowanie przedszkolne sprzyja kszta\u0142towaniu postawy dba\u0142o\u015bci o dobro wsp\u00f3lne, piel\u0119gnowania tradycji i kultury narodowej z poszanowaniem innych kultur oraz rozwija postawy patriotyczne.<\/p>

Celem wychowania przedszkolnego jest zapewnienie ka\u017cdemu dziecku warunk\u00f3w do:<\/p>

1) rozwijania ciekawo\u015bci, zainteresowa\u0144 i uzdolnie\u0144, budowania wiedzy potrzebnej do rozumienia i poznawania wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata;<\/span><\/p>

2) rozwijania kompetencji j\u0119zykowych, matematycznych i cyfrowych, umo\u017cliwiaj\u0105cych funkcjonowanie w r\u00f3\u017cnych sytuacjach \u017cycia codziennego;<\/span><\/p>

3) rozwijania kompetencji ruchowych i postawy troski o w\u0142asne zdrowie i bezpiecze\u0144stwo; <\/span><\/p>

4)rozwijania kompetencji poznawczych, spo\u0142ecznych i osobistych oraz wzmacniania swojej samodzielno\u015bci i wytrwa\u0142o\u015bci;<\/span><\/p>

5) budowania sprawczo\u015bci oraz podejmowania inicjatyw z korzy\u015bci\u0105 dla siebie i wsp\u00f3lnego dobra;<\/span><\/p>

6) poznawania \u015bwiata r\u00f3\u017cnorodnych warto\u015bci, rozwijania empatii i przygotowania si\u0119 do dokonywania odpowiedzialnych wybor\u00f3w etycznych.<\/span><\/p>

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 wychowawcza prowadzona w przedszkolu jest oparta na takich warto\u015bciach jak: wolno\u015b\u0107, odpowiedzialno\u015b\u0107, wsp\u00f3lnota, szacunek, godno\u015b\u0107, prawda, dobro, pi\u0119kno, sprawiedliwo\u015b\u0107 i solidarno\u015b\u0107. Wa\u017cnym elementem tej dzia\u0142alno\u015bci jest r\u00f3wnie\u017c kszta\u0142towanie postaw patriotycznych oraz troski o dobro ojczyzny.<\/span><\/p>

W toku wychowania przedszkolnego dziecko buduje i rozwija kompetencje fundamentalne, wiedz\u0119, kompetencje przekrojowe oraz sprawczo\u015b\u0107. Stwarzanie dzieciom warunk\u00f3w do rozwoju kompetencji fundamentalnych, wiedzy, kompetencji przekrojowych i sprawczo\u015bci jest wsp\u00f3lnym zadaniem wszystkich nauczycieli.<\/p>

  1. Kompetencje fundamentalne<\/em><\/p><\/li><\/ol>

    Kompetencje fundamentalne stanowi\u0105 podstaw\u0119 procesu edukacji. Ich zdobywanie i doskonalenie stanowi warunek konieczny funkcjonowania w r\u00f3\u017cnych sytuacjach \u017cyciowych oraz dalszego uczenia si\u0119.<\/p>

    Do kompetencji fundamentalnych nale\u017c\u0105:<\/p>

    1. kompetencje j\u0119zykowe, tj. zdolno\u015b\u0107 skutecznego komunikowania i porozumiewania si\u0119; kompetencje te obejmuj\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozumienia wypowiedzi ustnej i czytanego tekstu literackiego i nieliterackiego, analizowania i przetwarzania informacji, formu\u0142owania w\u0142asnej wypowiedzi w spos\u00f3b zrozumia\u0142y dla odbiorcy i dostosowany do sytuacji;<\/p><\/li>

    2. kompetencje matematyczne, tj. zdolno\u015b\u0107 do rozumowania matematycznego oraz wykorzystywania poj\u0119\u0107 i narz\u0119dzi matematyki w praktyce; kompetencje te obejmuj\u0105 rozumienie poj\u0119\u0107 matematycznych, dokonywanie oblicze\u0144 i szacunk\u00f3w;<\/p><\/li>

    3. kompetencje cyfrowe, tj. zdolno\u015b\u0107 bezpiecznego i krytycznego korzystania z technologii cyfrowych w celu uczenia si\u0119, poszukiwania informacji i komunikowania si\u0119;<\/p><\/li>

    4. kompetencje ruchowe, tj. zdolno\u015b\u0107 \u015bwiadomego wykorzystywania i rozwijania w\u0142asnego potencja\u0142u ruchowego jako podstawy aktywnego i zdrowego stylu \u017cycia; kompetencje te obejmuj\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 planowania i podejmowania aktywno\u015bci fizycznej oraz kszta\u0142towania zdrowych nawyk\u00f3w w codziennym funkcjonowaniu.<\/p><\/li><\/ol>

      II. Kompetencje przekrojowe<\/em><\/p>

      Kompetencje przekrojowe to zdolno\u015bci do dzia\u0142ania w r\u00f3\u017cnych sytuacjach w przedszkolu i poza nim, z wykorzystaniem wiedzy, umiej\u0119tno\u015bci i postaw rozwijanych w przedszkolu. Dzieci w naturalny spos\u00f3b rozwijaj\u0105 swoje kompetencje przekrojowe w trakcie zabawy oraz w sytuacjach edukacyjnych tworzonych przez nauczyciela.<\/p>

      Do kompetencji przekrojowych nale\u017c\u0105:<\/p>

      1. kompetencje poznawcze, w tym:<\/p><\/li><\/ol>

        a) rozwi\u0105zywanie problem\u00f3w, tj. zdolno\u015b\u0107 poszukiwania i realizacji pomys\u0142\u00f3w, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 osi\u0105gni\u0119cie zamierzonego celu; kompetencja ta obejmuje analiz\u0119 problemu, identyfikowanie rozwi\u0105za\u0144 i ich ocen\u0119 oraz zastosowanie wybranego rozwi\u0105zania,<\/p>

        b) krytyczne my\u015blenie, tj. zdolno\u015b\u0107 oceny informacji w celu wyci\u0105gania racjonalnych wniosk\u00f3w, odr\u00f3\u017cniania prawdy od fa\u0142szu i unikania b\u0142\u0119d\u00f3w poznawczych; kompetencja ta obejmuje gromadzenie, analiz\u0119 i syntez\u0119 informacji, wnioskowanie i wykorzystywanie informacji oraz rozpoznawanie manipulacji,<\/p>

        c) kreatywne my\u015blenie, tj. zdolno\u015b\u0107 tworzenia nieszablonowych i warto\u015bciowych pomys\u0142\u00f3w; kompetencja ta obejmuje rozwijanie w\u0142asnej ciekawo\u015bci, kreowanie nowych rozwi\u0105za\u0144 i ich udoskonalanie oraz wytrwa\u0142o\u015b\u0107 tw\u00f3rcz\u0105;<\/p>

        1. kompetencje spo\u0142eczne, w tym:<\/p><\/li><\/ol>

          a) wsp\u00f3\u0142praca, tj. zdolno\u015b\u0107 do dzia\u0142ania w grupie, kt\u00f3ra opiera si\u0119 na wzajemnym szacunku, podziale r\u00f3l i wsp\u00f3lnym osi\u0105ganiu cel\u00f3w; kompetencja ta obejmuje budowanie relacji, efektywn\u0105 komunikacj\u0119, przyjmowanie roli dostosowanej do sytuacji, wsp\u00f3lne podejmowanie decyzji i harmonizowanie wsp\u00f3\u0142pracy,<\/p>

          b) dbanie o innych, tj. zdolno\u015b\u0107 do empatycznego dostrzegania, nazywania i wspierania realizacji potrzeb innych os\u00f3b i zbiorowo\u015bci; kompetencja ta obejmuje rozpoznawanie i nazywanie potrzeb innych os\u00f3b, reagowanie na nie w spos\u00f3b otwarty i \u017cyczliwy, budowanie relacji i dbanie o nie, podejmowanie dzia\u0142a\u0144 na rzecz dobra wsp\u00f3lnego i dbanie o otoczenie;<\/p>

          1. kompetencje osobiste, w tym:<\/p><\/li><\/ol>

            a) kierowanie sob\u0105, tj. zdolno\u015b\u0107 m\u00f3wienia o sobie, podejmowania dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu samodoskonalenie, realizacj\u0119 aspiracji, systematyczne poszerzanie wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci; kompetencja ta obejmuje rozw\u00f3j i uczenie si\u0119, rozwijanie samodzielno\u015bci i wytrwa\u0142o\u015bci, podejmowanie autorefleksji i wyci\u0105ganie wniosk\u00f3w oraz wzmacnianie w\u0142asnej motywacji,<\/p>

            b) dbanie o siebie, tj. zdolno\u015b\u0107 rozpoznawania i zaspokajania w\u0142asnych potrzeb fizycznych, emocjonalnych i psychicznych, z poszanowaniem woli i perspektyw innych; kompetencja ta obejmuje trosk\u0119 o zdrowie i dobre samopoczucie, rozpoznawanie, nazywanie i wyra\u017canie emocji, radzenie sobie ze stresem i wyznaczanie bezpiecznych granic w relacjach z innymi. III. Sprawczo\u015b\u0107<\/p>

            Sprawczo\u015b\u0107 to podejmowanie autonomicznych dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych pozytywny wp\u0142yw na osob\u0119, kt\u00f3ra je podejmuje, i inne osoby (otoczenie) oraz branie za te dzia\u0142ania odpowiedzialno\u015bci. Sprawczo\u015b\u0107 obejmuje aktywno\u015b\u0107 dziecka w codziennych czynno\u015bciach, zabawie i procesie uczenia si\u0119.<\/p>

            Ze sprawczo\u015bci\u0105 silnie powi\u0105zane jest:<\/p>

            1. poczucie przynale\u017cno\u015bci do wsp\u00f3lnoty, czyli przekonanie jednostki, \u017ce jest cz\u0119\u015bci\u0105 grupy, kt\u00f3ra j\u0105 akceptuje, potrzebuje jej i docenia j\u0105 oraz do kt\u00f3rej ta osoba mo\u017ce wnie\u015b\u0107 tw\u00f3rczy wk\u0142ad;<\/p><\/li>

            2. nastawienie na rozw\u00f3j, czyli przekonanie, \u017ce zdolno\u015bci podlegaj\u0105 zmianom i mog\u0105 si\u0119 rozwija\u0107 dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu, wysi\u0142kowi i wytrwa\u0142o\u015bci;<\/p><\/li>

            3. przekonanie o w\u0142asnej skuteczno\u015bci, czyli przekonanie o swojej zdolno\u015bci do wykonywania okre\u015blonych zada\u0144 i osi\u0105gania cel\u00f3w, tak\u017ce w niekorzystnych okoliczno\u015bciach;<\/p><\/li>

            4. samoregulacja, czyli zdolno\u015b\u0107 przek\u0142adania my\u015bli na dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do realizacji okre\u015blonych cel\u00f3w i \u015bwiadomego kierowania swoj\u0105 aktywno\u015bci\u0105.<\/p><\/li><\/ol>

              Dzieci w przedszkolu rozwijaj\u0105 swoj\u0105 sprawczo\u015b\u0107 m.in. przez:<\/p>

              1. podejmowanie inicjatywy i decyzji w sprawach zwi\u0105zanych z w\u0142asn\u0105 aktywno\u015bci\u0105, g\u0142\u00f3wnie zabawow\u0105;<\/p><\/li>

              2. udzia\u0142 w podejmowaniu decyzji dotycz\u0105cych grupy przedszkolnej;<\/p><\/li>

              3. wykorzystywanie wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci do rozwi\u0105zywania problem\u00f3w \u017cycia codziennego w przedszkolu i poza nim;<\/p><\/li>

              4. samodzielne lub zespo\u0142owe prowadzenie obserwacji, bada\u0144 i eksperyment\u00f3w;<\/p><\/li>

              5. prezentowanie w\u0142asnej wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci oraz efekt\u00f3w swojej pracy;<\/p><\/li>

              6. dzielenie si\u0119 wiedz\u0105 i umiej\u0119tno\u015bciami, w tym wzajemne inspirowanie i uczenie si\u0119;<\/p><\/li>

              7. zaanga\u017cowanie w realizacj\u0119 indywidualnych lub grupowych projekt\u00f3w edukacyjnych;<\/p><\/li>

              8. refleksj\u0119 o w\u0142asnych dzia\u0142aniach oraz przyjmowanie i udzielanie informacji zwrotnej;<\/p><\/li>

              9. samodzielne pog\u0142\u0119bianie wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci oraz rozwijanie zainteresowa\u0144;<\/p><\/li>

              10. zaanga\u017cowanie w inicjatywy na rzecz dobra wsp\u00f3lnego i pomoc dla innych.<\/p><\/li><\/ol>

                1. Zadania przedszkola<\/p><\/li><\/ol>

                  1. Wspieranie wielokierunkowej aktywno\u015bci dziecka przez organizacj\u0119 warunk\u00f3w sprzyjaj\u0105cych nabywaniu do\u015bwiadcze\u0144 w ka\u017cdym obszarze jego rozwoju.<\/p>

                  2. Tworzenie warunk\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych ka\u017cdemu dziecku swobodny rozw\u00f3j, zabaw\u0119 i odpoczynek w poczuciu bezpiecze\u0144stwa.<\/p>

                  3. Wspieranie aktywno\u015bci dziecka podnosz\u0105cych poziom jego integracji sensorycznej i umiej\u0119tno\u015bci korzystania z rozwijaj\u0105cych si\u0119 proces\u00f3w poznawczych.<\/p>

                  4. Zapewnienie warunk\u00f3w do budowania wsp\u00f3lnoty, w kt\u00f3rej ka\u017cde dziecko czuje si\u0119 akceptowane, rozumiane i potrzebne, a r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 traktowana jest jako warto\u015b\u0107 spo\u0142eczna i edukacyjna.<\/p>

                  5. Wspieranie samodzielnej dzieci\u0119cej eksploracji \u015bwiata, dob\u00f3r tre\u015bci adekwatnych do indywidualnych potrzeb i zainteresowa\u0144 ka\u017cdego dziecka, jego mo\u017cliwo\u015bci percepcyjnych, wyobra\u017ce\u0144 i rozumowania.<\/p>

                  6. Wzmacnianie poczucia warto\u015bci, indywidualno\u015bci, oryginalno\u015bci dziecka oraz potrzeby budowania relacji i dzia\u0142ania z innymi oraz dla innych.<\/p>

                  7. Tworzenie sytuacji sprzyjaj\u0105cych rozwojowi nawyk\u00f3w i zachowa\u0144 dziecka prowadz\u0105cych do samodzielno\u015bci, dbania o zdrowie, sprawno\u015b\u0107 ruchow\u0105 i bezpiecze\u0144stwo.<\/p>

                  8. Przygotowanie dziecka do rozpoznawania, nazywania i rozumienia emocji i uczu\u0107 w\u0142asnych i innych ludzi.<\/p>

                  9. Tworzenie sytuacji edukacyjnych buduj\u0105cych wra\u017cliwo\u015b\u0107 dziecka, w tym wra\u017cliwo\u015b\u0107 estetyczn\u0105, w odniesieniu do wielu sfer aktywno\u015bci cz\u0142owieka: mowy, zachowania, ruchu, muzyki, ta\u0144ca, \u015bpiewu, teatru, plastyki.<\/p>

                  10. Tworzenie warunk\u00f3w pozwalaj\u0105cych na bezpieczn\u0105, samodzieln\u0105 eksploracj\u0119 otaczaj\u0105cej dziecko przyrody, stymuluj\u0105cych rozw\u00f3j wra\u017cliwo\u015bci i umo\u017cliwiaj\u0105cych poznawanie warto\u015bci i norm odnosz\u0105cych si\u0119 do \u015brodowiska przyrodniczego, adekwatnych do etapu rozwoju dziecka.<\/p>

                  11. Tworzenie warunk\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych bezpieczne, samodzielne eksplorowanie element\u00f3w techniki w otoczeniu, a tak\u017ce zapewnienie materia\u0142\u00f3w konstrukcyjnych i narz\u0119dzi do swobodnego oraz planowanego konstruowania i majsterkowania, a tak\u017ce prezentowania wytwor\u00f3w swojej pracy.<\/p>

                  12. Wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie z rodzicami, r\u00f3\u017cnymi \u015brodowiskami, organizacjami i instytucjami, uznanymi przez rodzic\u00f3w za \u017ar\u00f3d\u0142o istotnych warto\u015bci, na rzecz tworzenia warunk\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych wszechstronny rozw\u00f3j dziecka.<\/p>

                  13. Kreowanie sytuacji prowadz\u0105cych do poznania przez dziecko warto\u015bci i norm spo\u0142ecznych, kt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142em s\u0105 rodzina, grupa w przedszkolu, inne doros\u0142e osoby, w tym osoby starsze, oraz rozwijanie umiej\u0119tno\u015bci podejmowania decyzji opartych na warto\u015bciach.<\/p>

                  14. Systematyczne wspieranie rozwoju proces\u00f3w uczenia si\u0119 dziecka, prowadz\u0105ce do osi\u0105gni\u0119cia przez nie gotowo\u015bci do podj\u0119cia nauki w szkole.<\/p>

                  15. Organizowanie zaj\u0119\u0107 umo\u017cliwiaj\u0105cych dziecku poznawanie kultury i j\u0119zyka mniejszo\u015bci narodowej lub etnicznej, lub j\u0119zyka regionalnego \u2013 kaszubskiego, zgodnie z potrzebami.<\/p>

                  16. Tworzenie sytuacji edukacyjnych sprzyjaj\u0105cych budowaniu zainteresowania dziecka j\u0119zykiem obcym nowo\u017cytnym, ch\u0119ci poznawania innych kultur.<\/p>

                  Przygotowanie dzieci do pos\u0142ugiwania si\u0119 j\u0119zykiem obcym nowo\u017cytnym nie dotyczy:<\/p>

                  1. dzieci posiadaj\u0105cych orzeczenie o potrzebie kszta\u0142cenia specjalnego wydane ze wzgl\u0119du na niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 intelektualn\u0105 w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dzieci posiadaj\u0105cych orzeczenie o potrzebie kszta\u0142cenia specjalnego wydane ze wzgl\u0119du na niepe\u0142nosprawno\u015bci sprz\u0119\u017cone, je\u017celi jedn\u0105 z niepe\u0142nosprawno\u015bci jest niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 intelektualna w stopniu umiarkowanym lub znacznym;<\/p><\/li>

                  2. dzieci posiadaj\u0105cych orzeczenie o potrzebie kszta\u0142cenia specjalnego wydane ze wzgl\u0119du na inne ni\u017c wymienione w pkt 1 rodzaje niepe\u0142nosprawno\u015bci, o kt\u00f3rych mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 127 ust. 19 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. \u2013 Prawo o\u015bwiatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, 1160 i 1837 oraz z 2026 r. poz. 187 i 203), oraz je\u017celi z indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego wynika brak mo\u017cliwo\u015bci realizacji przygotowania do pos\u0142ugiwania si\u0119 j\u0119zykiem obcym nowo\u017cytnym ze wzgl\u0119du na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz mo\u017cliwo\u015bci psychofizyczne dziecka.<\/p><\/li><\/ol>

                    Osi\u0105gni\u0119cia dziecka na koniec wychowania przedszkolnego<\/p>

                    1. Obszar spo\u0142eczny<\/b>: budowanie relacji, dzia\u0142anie z innymi i dla innych. Dziecko:<\/p><\/li><\/ol>

                      1) udziela informacji o sobie i swoich rodzicach, w tym podaje swoje imi\u0119 i nazwisko, adres zamieszkania, wie, komu mo\u017ce takich informacji udziela\u0107;<\/p>

                      2) bierze udzia\u0142 w aktywno\u015bciach zaproponowanych przez innych, zg\u0142asza w\u0142asne pomys\u0142y, jest otwarte na wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie;<\/p>

                      3) uzgadnia zasady dzielenia si\u0119 zabawkami lub materia\u0142ami w trakcie podejmowanych aktywno\u015bci;<\/p>

                      4) bierze udzia\u0142 w podejmowaniu decyzji w grupie, akceptuje wsp\u00f3lnie podj\u0119te decyzje, nawet je\u017celi nie s\u0105 zgodne z jego oczekiwaniami;<\/p>

                      5) stosuje zwroty grzeczno\u015bciowe;<\/p>

                      6) przestrzega zasad zachowania si\u0119 w grupie i miejscach publicznych, w tym zasad prawid\u0142owego zachowania si\u0119 na drodze i w \u015brodkach komunikacji;<\/p>

                      7) m\u00f3wi o emocjach, kt\u00f3re ludzie mog\u0105 prze\u017cywa\u0107 w r\u00f3\u017cnych sytuacjach \u017cycia codziennego;<\/p>

                      8) szanuje wszystkie dzieci, ich r\u00f3\u017cne upodobania i potrzeby, podaje przyk\u0142ady wypowiedzi i zachowa\u0144, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 dla kogo\u015b krzywdz\u0105ce;<\/p>

                      9) szuka rozwi\u0105za\u0144 w sytuacjach spornych, rozwi\u0105zuje proste konflikty z pomoc\u0105 doros\u0142ych lub innych dzieci;<\/p>

                      10) pomaga innym w wykonaniu zadania, gdy jest to potrzebne, udziela wskaz\u00f3wek;<\/p>

                      11) wspiera inne dzieci w pokonywaniu smutku, bezradno\u015bci i poszukiwaniu rozwi\u0105za\u0144 problemu;<\/p>

                      12) dostrzega r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i znaczenie funkcji pe\u0142nionych przez ludzi w spo\u0142ecze\u0144stwie, przyjmuje je w zabawie (np. w sklep);<\/p>

                      13) charakteryzuje prac\u0119 os\u00f3b wykonuj\u0105cych r\u00f3\u017cne zawody i zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce dzi\u0119ki pracy osi\u0105ga si\u0119 doch\u00f3d;<\/p>

                      14) wyja\u015bnia, do czego s\u0142u\u017c\u0105 pieni\u0105dze, ma \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce ludzie dysponuj\u0105 ograniczon\u0105 ilo\u015bci\u0105 pieni\u0119dzy oraz \u017ce po wydaniu pieni\u0119dzy na zakup towaru lub us\u0142ugi nie mo\u017cna ich ju\u017c wyda\u0107 na co\u015b innego;<\/p>

                      15) wyja\u015bnia, na czym polega oszcz\u0119dzanie oraz dlaczego warto oszcz\u0119dza\u0107;<\/p>

                      16) odczuwa i wyja\u015bnia swoj\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 do grup spo\u0142ecznych, w kt\u00f3rych na co dzie\u0144 funkcjonuje: rodziny, grupy przedszkolnej, spo\u0142eczno\u015bci lokalnej i narodowej;<\/p>

                      17) wymienia nazw\u0119 swojego kraju i jego stolicy, rozpoznaje symbole narodowe (god\u0142o, flag\u0119, hymn), orientuje si\u0119, \u017ce Polska jest jednym z kraj\u00f3w Unii Europejskiej;<\/p>

                      18) wskazuje funkcje r\u00f3\u017cnych instytucji spo\u0142ecznych (np. rodziny, przedszkola);<\/p>

                      19) poznaje i piel\u0119gnuje tradycje lokalne, regionalne i narodowe;<\/p>

                      20) charakteryzuje wybrane elementy dziedzictwa kulturowego swojego regionu.<\/p>

                      1. Obszar osobisty:<\/b> poznanie siebie, kierowanie sob\u0105, wybieranie dobra. Dziecko:<\/p><\/li><\/ol>

                        1) podejmuje r\u00f3\u017cne aktywno\u015bci, aby realizowa\u0107 swoje pomys\u0142y, tworzy\u0107 i odkrywa\u0107, co sprawia mu rado\u015b\u0107;<\/p>

                        2) odkrywa swoje zainteresowania i nazywa swoje mocne strony;<\/p>

                        3) uk\u0142ada i uzasadnia sw\u00f3j plan dzia\u0142ania prowadz\u0105cy do zak\u0142adanego rezultatu;<\/p>

                        4) przewiduje i nazywa konsekwencje swoich decyzji i dzia\u0142a\u0144;<\/p>

                        5) organizuje i porz\u0105dkuje miejsce swojej aktywno\u015bci;<\/p>

                        6) d\u0105\u017cy do uko\u0144czenia zadania mimo trudno\u015bci, wykazuj\u0105c wytrwa\u0142o\u015b\u0107, zaanga\u017cowanie i otwarto\u015b\u0107 na informacj\u0119 zwrotn\u0105 i wskaz\u00f3wki innych;<\/p>

                        7) wyra\u017ca satysfakcj\u0119 z zadania wykonanego samodzielnie lub w grupie, docenia sw\u00f3j wysi\u0142ek;<\/p>

                        8) wykazuje postaw\u0119 akceptacji tego, \u017ce pope\u0142nianie b\u0142\u0119d\u00f3w jest czym\u015b naturalnym w procesie uczenia si\u0119 i stanowi okazj\u0119 do zdobywania nowych umiej\u0119tno\u015bci;<\/p>

                        9) rozpoznaje i nazywa swoje emocje zwi\u0105zane z r\u00f3\u017cnymi sytuacjami, aktualnymi i z przesz\u0142o\u015bci;<\/p>

                        10) odr\u00f3\u017cnia potrzeby od pragnie\u0144 (zachcianek), nazywa swoje potrzeby i proponuje spos\u00f3b ich zaspokojenia, wyra\u017ca sprzeciw w sytuacjach niepewno\u015bci, zagro\u017cenia, braku komfortu;<\/p>

                        11) ma przekonanie, \u017ce nauczyciel lub inne dzieci mog\u0105 stanowi\u0107 wsparcie w trudnych sytuacjach, w razie potrzeby prosi o pomoc;<\/p>

                        12) stosuje znane mu sposoby radzenia sobie ze stresem.<\/p>

                        1. Obszar j\u0119zykowy:<\/b> komunikowanie si\u0119 ze \u015bwiatem. Dziecko:<\/p><\/li><\/ol>

                          1) uczestniczy w rozmowie, aktywnie s\u0142uchaj\u0105c innych os\u00f3b i wypowiadaj\u0105c si\u0119 w spos\u00f3b zrozumia\u0142y, przedstawia i pr\u00f3buje uzasadni\u0107 swoj\u0105 opini\u0119;<\/p>

                          2) w wypowiedziach pos\u0142uguje si\u0119 zdaniami, zwraca uwag\u0119 na poprawno\u015b\u0107 gramatyczn\u0105 i artykulacyjn\u0105 lub, w razie potrzeby, u\u017cywa komunikacji wspomagaj\u0105cej i alternatywnej;<\/p>

                          3) s\u0142ucha wypowiedzi innych os\u00f3b oraz tekst\u00f3w czytanych, takich jak opowiadania, wiersze, ba\u015bnie, legendy, m\u00f3wi o swoich ulubionych ksi\u0105\u017ckach;<\/p>

                          4) rozpoznaje mo\u017cliwe \u017ar\u00f3d\u0142a informacji, korzysta z zach\u0119t do samodzielnego poszukiwania odpowiedzi na nurtuj\u0105ce je pytania;<\/p>

                          5) obdarza uwag\u0105 dzieci i doros\u0142ych, aby rozumie\u0107 to, co m\u00f3wi\u0105 i czego oczekuj\u0105, dopytuje, gdy nie jest czego\u015b pewne;<\/p>

                          6) analizuje zdobyte informacje i dostrzega te, kt\u00f3re s\u0105 dla niego niewiarygodne lub si\u0119 wykluczaj\u0105;<\/p>

                          7) ocenia zgodno\u015b\u0107 uzyskiwanych informacji z w\u0142asnymi obserwacjami i do\u015bwiadczeniami;<\/p>

                          8) odtwarza i przekszta\u0142ca tre\u015b\u0107 bajek i opowie\u015bci, tworzy w\u0142asne historie;<\/p>

                          9) dzieli si\u0119 swoimi wyobra\u017ceniami, skojarzeniami i pomys\u0142ami typu \u201eco by by\u0142o, gdyby\u201d;<\/p>

                          10) eksperymentuje z j\u0119zykiem, tworzy rymowanki i nowe s\u0142owa;<\/p>

                          11) zapami\u0119tuje i recytuje wierszyki oraz inne kr\u00f3tkie teksty;<\/p>

                          12) opowiada tre\u015b\u0107 obrazk\u00f3w i historyjek obrazkowych, m\u00f3wi o swoich prze\u017cyciach, obserwacjach, wa\u017cnych zdarzeniach;<\/p>

                          13) odczytuje znaczenie podstawowych symboli i znak\u00f3w, tworzy w\u0142asne symbole, aby wyrazi\u0107 za ich pomoc\u0105 okre\u015blon\u0105 informacj\u0119;<\/p>

                          14) dokonuje analizy i syntezy g\u0142oskowej wybranych wyraz\u00f3w, wypowiada prawid\u0142owo g\u0142oski;<\/p>

                          15) kre\u015bli linie i kszta\u0142ty zawieraj\u0105ce elementy graficzne obecne w literach: \u0142uki, p\u0119telki, fale, owale, zygzaki;<\/p>

                          16) podejmuje pr\u00f3by pisania liter, wyraz\u00f3w i kr\u00f3tkich komunikat\u00f3w w wybrany przez siebie spos\u00f3b;<\/p>

                          17) podejmuje pr\u00f3by samodzielnego czytania wyraz\u00f3w i kr\u00f3tkich tekst\u00f3w, w tym uzupe\u0142nionych obrazkiem;<\/p>

                          18) nazywa wybrane obiekty z najbli\u017cszego otoczenia w j\u0119zyku obcym nowo\u017cytnym;<\/p>

                          19) reaguje na proste polecenia w j\u0119zyku obcym nowo\u017cytnym;<\/p>

                          20) uczestniczy w prostej sytuacji komunikacyjnej w j\u0119zyku obcym nowo\u017cytnym;<\/p>

                          21) powtarza wierszyki i \u015bpiewa piosenki w j\u0119zyku obcym nowo\u017cytnym.<\/p>

                          1. Obszar matematyczny<\/b>: odkrywanie matematyki wok\u00f3\u0142 siebie. Dziecko:<\/p><\/li><\/ol>

                            1) opisuje sytuacje problemowe bliskie swojemu do\u015bwiadczeniu, rozpoznaje ich przyczyny;<\/p>

                            2) poszukuje najlepszych rozwi\u0105za\u0144 problemu, w razie potrzeby radzi si\u0119 innych, por\u00f3wnuje wyniki r\u00f3\u017cnych dzia\u0142a\u0144, identyfikuje rozwi\u0105zania, kt\u00f3re sprawdzaj\u0105 si\u0119 najlepiej;<\/p>

                            3) stosuje wybrane rozwi\u0105zanie i ocenia jego skuteczno\u015b\u0107;<\/p>

                            4) charakteryzuje obiekty wok\u00f3\u0142 siebie, por\u00f3wnuje je ze sob\u0105 pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci i liczby;<\/p>

                            5) klasyfikuje obiekty wed\u0142ug co najmniej dw\u00f3ch cech jednocze\u015bnie;<\/p>

                            6) liczy w mo\u017cliwym dla siebie zakresie;<\/p>

                            7) wyznacza wynik dodawania i odejmowania, pomagaj\u0105c sobie liczeniem na palcach lub na innych zbiorach zast\u0119pczych;<\/p>

                            8) wa\u017cy i mierzy r\u00f3\u017cne przedmioty, ustala warto\u015b\u0107 pomiaru, stosuj\u0105c w\u0142asne i powszechnie przyj\u0119te narz\u0119dzia i jednostki miar;<\/p>

                            9) odczytuje zapis cyfrowy liczb, kt\u00f3re obserwuje w najbli\u017cszym otoczeniu (np. w kalendarzu, na budynkach, na znakach drogowych, ceny w sklepach);<\/p>

                            10) przedstawia warto\u015bci liczbowe na r\u00f3\u017cne sposoby graficzne;<\/p>

                            11) okre\u015bla kierunki i relacje przestrzenne mi\u0119dzy obiektami;<\/p>

                            12) pos\u0142uguje si\u0119 poj\u0119ciami dotycz\u0105cymi nast\u0119pstwa czasu (np. wczoraj, dzisiaj, jutro, rano, wieczorem), pos\u0142uguje si\u0119 nazwami p\u00f3r roku, dni tygodnia i miesi\u0119cy;<\/p>

                            13) rozpoznaje figury geometryczne p\u0142askie: ko\u0142o, tr\u00f3jk\u0105t, kwadrat, prostok\u0105t i niekt\u00f3re bry\u0142y;<\/p>

                            14) analizuje i tworzy szeregi oraz powtarzalne wzory, odnajduje symetri\u0119 w budowie obiekt\u00f3w przyrodniczych;<\/p>

                            15) rozpoznaje monety i banknoty, wykonuje proste obliczenia.<\/p>

                            1. Obszar przyrodniczy:<\/b> odkrywanie przyrody i dbanie o ni\u0105. Dziecko:<\/p><\/li><\/ol>

                              1) rozpoznaje i nazywa ro\u015bliny oraz zwierz\u0119ta, a tak\u017ce elementy przyrody nieo\u017cywionej z najbli\u017cszego otoczenia;<\/p>

                              2) analizuje i bada elementy najbli\u017cszego otoczenia, wyci\u0105ga wnioski z obserwacji, opisuje zmiany zachodz\u0105ce w otoczeniu i wymienia niekt\u00f3re zale\u017cno\u015bci wyst\u0119puj\u0105ce w przyrodzie (np. wzrost ro\u015blin, cykle dnia i nocy, pory roku) oraz zjawiska pogodowe;<\/p>

                              3) zadaje pytania o interesuj\u0105ce je zagadnienia, pyta o przyczyny i cele zaobserwowanych zjawisk i podejmowanych dzia\u0142a\u0144, formu\u0142uje przypuszczalne wyja\u015bnienia, sprawdza ich trafno\u015b\u0107;<\/p>

                              4) dokumentuje zaobserwowane obiekty, zjawiska oraz procesy zachodz\u0105ce w przyrodzie;<\/p>

                              5) wyra\u017ca trosk\u0119 o ro\u015bliny i zwierz\u0119ta, obja\u015bnia zasady odpowiedzialnej opieki nad zwierz\u0119tami domowymi;<\/p>

                              6) wskazuje na planie, mapie lub globusie znane mu miejsca;<\/p>

                              7) opisuje Ziemi\u0119 jako kul\u0119, kt\u00f3ra razem z innymi planetami kr\u0105\u017cy wok\u00f3\u0142 S\u0142o\u0144ca;<\/p>

                              8) korzysta z narz\u0119dzi ogrodniczych przy piel\u0119gnacji ro\u015blin ozdobnych i u\u017cytkowych;<\/p>

                              9) opisuje zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy wybranymi ro\u015blinami i zwierz\u0119tami;<\/p>

                              10) rozpoznaje zwierz\u0119ta i ro\u015bliny z r\u00f3\u017cnych ekosystem\u00f3w oraz stref klimatycznych;<\/p>

                              11) segreguje odpady, maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 pozytywnych skutk\u00f3w dla przyrody i gospodarki;<\/p>

                              12) stosuje zasady rozwa\u017cnego korzystania z zasob\u00f3w naturalnych.<\/p>

                              1. Obszar techniczny<\/b>: poznawanie techniki przez dzia\u0142anie. Dziecko:<\/p><\/li><\/ol>

                                1) ustala w\u0142a\u015bciwo\u015bci r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w;<\/p>

                                2) wymienia etapy budowania obiekt\u00f3w powstaj\u0105cych w najbli\u017cszym otoczeniu, rozr\u00f3\u017cnia materia\u0142y, z kt\u00f3rych powstaj\u0105 budynki;<\/p>

                                3) tworzy budowle p\u0142askie i przestrzenne z wykorzystaniem r\u00f3\u017cnorodnych materia\u0142\u00f3w konstrukcyjnych, w tym naturalnych i z odzysku, narz\u0119dzi i spoiw; analizuje efekty w\u0142asnych dzia\u0142a\u0144, szuka mo\u017cliwych ulepsze\u0144;<\/p>

                                4) buduje maszyny proste \u2013 ko\u0142owr\u00f3t, r\u00f3wni\u0119 pochy\u0142\u0105 \u2013 i wyja\u015bnia ich zastosowanie w urz\u0105dzeniach codziennego u\u017cytku;<\/p>

                                5) buduje obwody elektryczne z u\u017cyciem \u017car\u00f3wki, brz\u0119czyka i silnika;<\/p>

                                6) wskazuje przyk\u0142ady urz\u0105dze\u0144 zasilanych energi\u0105 z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142;<\/p>

                                7) przestrzega zasad bezpiecznego korzystania z urz\u0105dze\u0144 elektrycznych i narz\u0119dzi;<\/p>

                                8) podaje przyk\u0142ady maszyn i urz\u0105dze\u0144, kt\u00f3re u\u0142atwiaj\u0105 ludziom \u017cycie;<\/p>

                                9) opisuje r\u00f3\u017cne \u015brodki transportu i infrastruktur\u0119 znajduj\u0105ce si\u0119 w najbli\u017cszej okolicy oraz bezpieczne sposoby korzystania z nich.<\/p>

                                1. Obszar cyfrowy:<\/b> przygotowanie do bezpiecznego funkcjonowania w spo\u0142ecze\u0144stwie cyfrowym. Dziecko:<\/p><\/li><\/ol>

                                  1) korzysta z instrukcji do wykonania zadania, tworzy w\u0142asne instrukcje;<\/p>

                                  2) rozpoznaje urz\u0105dzenia cyfrowe i okre\u015bla do czego s\u0142u\u017c\u0105;<\/p>

                                  3) wskazuje podstawowe zasady higieny cyfrowej;<\/p>

                                  4) wskazuje zagro\u017cenia zwi\u0105zane z korzystaniem z Internetu, w tym wynikaj\u0105ce z udost\u0119pniania informacji o sobie i swoich bliskich;<\/p>

                                  5) okre\u015bla wp\u0142yw medi\u00f3w na \u017cycie codzienne, rozpoznaje reklamy i ma \u015bwiadomo\u015b\u0107, czemu one s\u0142u\u017c\u0105.<\/p>

                                  1. Obszar artystyczny: <\/b>odbieranie i tworzenie sztuki. Dziecko:<\/p><\/li><\/ol>

                                    1) poszukuje nowych form ekspresji, tworzyw i technik wyrazu artystycznego do przedstawienia \u015bwiata i swoich prze\u017cy\u0107, wyra\u017ca w\u0142asne pomys\u0142y;<\/p>

                                    2) \u0142\u0105czy poznane elementy \u2013 przedmioty, obrazy, kszta\u0142ty, s\u0142owa, d\u017awi\u0119ki, wzorce, symbole \u2013 w nowe uk\u0142ady, w nieoczywisty spos\u00f3b;<\/p>

                                    3) wyra\u017ca swoje opinie o dzie\u0142ach sztuki;<\/p>

                                    4) s\u0142ucha muzyki, \u015bpiewa, ta\u0144czy, tworzy melodie i improwizacje ruchowe, muzykuje \u2013 indywidualnie i w grupie;<\/p>

                                    5) rozpoznaje wybrane instrumenty muzyczne, tworzy w\u0142asne instrumenty muzyczne z r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w i gra na nich;<\/p>

                                    6) wciela si\u0119 w r\u00f3\u017cne role podczas spontanicznych i organizowanych dzia\u0142a\u0144 teatralnych;<\/p>

                                    7) zauwa\u017ca r\u00f3\u017cnice w dynamice, tempie, barwie i wysoko\u015bci d\u017awi\u0119k\u00f3w, okre\u015bla nastr\u00f3j muzyki;<\/p>

                                    8) wyja\u015bnia poj\u0119cia okre\u015blaj\u0105ce r\u00f3\u017cne sposoby wyrazu artystycznego \u2013 w muzyce, sztukach wizualnych i teatrze.<\/p>

                                    1. Obszar ruchowy:<\/b> rozwijanie si\u0119 w ruchu, dbanie o zdrowie i bezpiecze\u0144stwo. Dziecko:<\/p><\/li><\/ol>

                                      1) podejmuje spontaniczne i zorganizowane aktywno\u015bci ruchowe (indywidualnie i w grupie) w trosce o zdrowy rozw\u00f3j;<\/p>

                                      2) uczestniczy w grach terenowych i zabawach ruchowych, ucz\u0105c si\u0119 zasad wsp\u00f3\u0142zawodnictwa;<\/p>

                                      3) orientuje si\u0119 w schemacie w\u0142asnego cia\u0142a i wykorzystuje zmys\u0142y w zadaniach ruchowych;<\/p>

                                      4) podczas ruchu rozwija podstawowe umiej\u0119tno\u015bci ruchowe, wykorzystuj\u0105c koordynacj\u0119, r\u00f3wnowag\u0119, si\u0142\u0119, zr\u0119czno\u015b\u0107, zwinno\u015b\u0107, szybko\u015b\u0107, skoczno\u015b\u0107, wytrzyma\u0142o\u015b\u0107;<\/p>

                                      5) pos\u0142uguje si\u0119 przedmiotami o zr\u00f3\u017cnicowanej wielko\u015bci i zr\u00f3\u017cnicowanym ci\u0119\u017carze, stopniowo wymagaj\u0105cymi wi\u0119kszej precyzji ruch\u00f3w;<\/p>

                                      6) prawid\u0142owo trzyma i kontroluje si\u0142\u0119 nacisku d\u0142oni na narz\u0119dzie pisarskie;<\/p>

                                      7) samodzielnie wykonuje czynno\u015bci samoobs\u0142ugowe;<\/p>

                                      8) wyja\u015bnia, na czym polega zdrowy styl \u017cycia, stara si\u0119 przestrzega\u0107 regu\u0142 z nim zwi\u0105zanych (np. dba o prawid\u0142ow\u0105 postaw\u0119 cia\u0142a);<\/p>

                                      9) rozpoznaje sytuacje, w kt\u00f3rych zagro\u017cone s\u0105 jego bezpiecze\u0144stwo lub autonomia;<\/p>

                                      10) zg\u0142asza potrzeb\u0119 odpoczynku, objawy z\u0142ego samopoczucia, odczuwane dolegliwo\u015bci, poszukuje dla siebie bezpiecznych i przyjaznych przestrzeni;<\/p>

                                      11) w czasie aktywno\u015bci ruchowych przestrzega zasad bezpiecze\u0144stwa na terenie przedszkola i poza nim.<\/p>

                                      W ramach wychowania przedszkolnego dzieci zdobywaj\u0105 do\u015bwiadczenia edukacyjne, kt\u00f3re wspieraj\u0105 ich rozw\u00f3j osobisty, psychiczny, spo\u0142eczny i fizyczny oraz buduj\u0105 poczucie sprawczo\u015bci. Do\u015bwiadczenia edukacyjne maj\u0105 charakter praktyczny, wzmacniaj\u0105 kompetencje fundamentalne i przekrojowe oraz rozwijaj\u0105 umiej\u0119tno\u015bci komunikacyjne i wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Dziecko co najmniej raz w roku szkolnym:<\/p>

                                      1. jest odbiorc\u0105 sztuki, s\u0142ucha koncertu, ogl\u0105da przedstawienie teatralne, odwiedza muzeum lub teatr;<\/p><\/li>

                                      2. prowadzi i ilustruje obserwacje przyrody;<\/p><\/li>

                                      3. pracuj\u0105c w grupie, wysiewa i uprawia warzywa, zio\u0142a lub kwiaty;<\/p><\/li>

                                      4. pracuj\u0105c w grupie, przygotowuje wsp\u00f3lne wyj\u015bcie i bierze w nim udzia\u0142;<\/p><\/li>

                                      5. pracuj\u0105c w grupie, odgrywa uzgodnion\u0105 z innymi dzie\u0107mi rol\u0119 w przygotowaniu i realizacji wyst\u0119pu lub spotkania spo\u0142eczno\u015bci lokalnej (np. z okazji dnia babci i dziadka, na obchodach \u015bwi\u0119ta narodowego, na pikniku rodzinnym);<\/p><\/li>

                                      6. uczestniczy w wydarzeniu promuj\u0105cym zdrowy styl \u017cycia (np. w przedszkolnych zawodach sportowych);<\/p><\/li>

                                      7. pracuj\u0105c w grupie, prezentuje innym swoj\u0105 wiedz\u0119 lub efekty wsp\u00f3lnych dzia\u0142a\u0144 (np. w formie plakatu, wystawy lub kroniki).<\/p><\/li><\/ol>

                                        Dziecko przynajmniej raz w trakcie edukacji przedszkolnej:<\/p>

                                        1. przez minimum 10 kolejnych dni tworzy z wykorzystaniem r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w, w tym z odzysku, w\u0142asne zabawki zamiast zabawek tradycyjnych;<\/p><\/li>

                                        2. pracuj\u0105c w grupie, przygotowuje makiet\u0119 wybranej przestrzeni (np. najbli\u017cszej okolicy, miasta przysz\u0142o\u015bci);<\/p><\/li>

                                        3. pracuj\u0105c w grupie, planuje i podejmuje dzia\u0142anie na rzecz innych (np. m\u0142odszych dzieci, os\u00f3b starszych);<\/p><\/li>

                                        4. planuje i robi w grupie zakupy w sklepie.<\/p><\/li><\/ol>

                                          Warunki i spos\u00f3b realizacji<\/b><\/p>

                                          Realizacja cel\u00f3w wychowania przedszkolnego wymaga uwzgl\u0119dnienia w procesie kszta\u0142cenia i wychowania poni\u017cszych warunk\u00f3w i priorytet\u00f3w.<\/p>

                                          1. Wszechstronny rozw\u00f3j \u2013 do\u015bwiadczenie przedszkolne powinno wspiera\u0107 rozw\u00f3j ka\u017cdego dziecka w sferze poznawczej, spo\u0142ecznej, emocjonalnej, etycznej i fizycznej.<\/p><\/li>

                                          2. Aktywno\u015b\u0107 poznawcza \u2013 dzieci s\u0105 podmiotami procesu uczenia si\u0119, a ich udzia\u0142 w jego planowaniu i zaanga\u017cowanie, w tym uczenie si\u0119 w dzia\u0142aniu z innymi, s\u0105 kluczowymi czynnikami sprzyjaj\u0105cymi uczeniu si\u0119.<\/p><\/li>

                                          3. Wychowanie \u2013 jest obok kszta\u0142cenia r\u00f3wnoprawnym elementem funkcjonowania przedszkola i zadaniem wszystkich nauczycieli, szczeg\u00f3lnie w zakresie wprowadzania w \u015bwiat warto\u015bci, rozwijania kompetencji spo\u0142ecznych i osobistych oraz sprawczo\u015bci.<\/p><\/li>

                                          4. Dobrostan dzieci \u2013 przedszkole d\u0105\u017cy do zapewnienia dobrostanu wszystkich dzieci i traktuje go jako warunek skutecznego uczenia si\u0119 i harmonijnego rozwoju.<\/p><\/li>

                                          5. Przestrze\u0144 edukacyjna \u2013 nauczyciele w przemy\u015blany spos\u00f3b kszta\u0142tuj\u0105 przestrze\u0144 sali i przedszkola, tak aby sprzyja\u0142a uczeniu si\u0119 oraz dobrostanowi dzieci, a tak\u017ce wykorzystuj\u0105 otoczenie przedszkola jako miejsce dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych.<\/p><\/li>

                                          6. Edukacja w\u0142\u0105czaj\u0105ca \u2013 przedszkole uwzgl\u0119dnia zr\u00f3\u017cnicowane potrzeby rozwojowe dzieci, zapewnia indywidualizacj\u0119 procesu kszta\u0142cenia i wychowania oraz umo\u017cliwia monitorowanie i systematyczne wsparcie ich rozwoju, z uwzgl\u0119dnieniem zasad projektowania uniwersalnego w edukacji oraz racjonalnych usprawnie\u0144, wspieraj\u0105c pe\u0142ne uczestnictwo ka\u017cdego dziecka w \u017cyciu grupy przedszkolnej i tworz\u0105c warunki do rozwoju na miar\u0119 jego mo\u017cliwo\u015bci.<\/p><\/li>

                                          7. Metody nauczania \u2013 proces uczenia si\u0119 i nauczania wymaga stosowania zr\u00f3\u017cnicowanych metod nauczania, form i \u015brodk\u00f3w o uznanych podstawach naukowych, dostosowanych do cel\u00f3w edukacyjnych oraz potrzeb dzieci; dob\u00f3r metod zgodnie z aktualn\u0105 wiedz\u0105 to obszar autonomii, eksploracji i innowacji nauczycieli.<\/p><\/li>

                                          8. Wykorzystywanie wiedzy \u2013 przedszkole stwarza dzieciom warunki pozwalaj\u0105ce na praktyczne wykorzystywanie zdobywanej wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci oraz stosowanie ich poza przedszkolem.<\/p><\/li>

                                          9. Wsp\u00f3lnota \u2013 przedszkole wykorzystuje spo\u0142eczny charakter uczenia si\u0119; proces wychowawczy w przedszkolu zak\u0142ada budowanie wsp\u00f3lnoty ucz\u0105cej si\u0119 i wsp\u00f3lnoty spo\u0142ecznej przez r\u00f3wnowa\u017cenie cel\u00f3w indywidualnych i dobra wsp\u00f3lnego.<\/p><\/li>

                                          10. Rodzina \u2013 w procesie wychowawczym istotna jest sp\u00f3jno\u015b\u0107 oddzia\u0142ywa\u0144 przedszkola i \u015brodowiska rodzinnego osi\u0105gana dzi\u0119ki partnerskiej wsp\u00f3\u0142pracy; rodzina wsp\u00f3\u0142uczestniczy w edukacji dzieci, a przedszkole kszta\u0142tuje ten proces profesjonalnie i zapewnia wsparcie rodzinie w jej dzia\u0142aniach wychowawczych oraz opieku\u0144czych.<\/p><\/li>

                                          11. Interdyscyplinarno\u015b\u0107 i relacje ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym \u2013 proces uczenia si\u0119 przyjmuje tak\u017ce charakter interdyscyplinarny i zachowuje \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek ze \u015brodowiskiem zewn\u0119trznym jako naturalnym kontekstem budowania oraz wykorzystania wiedzy, kompetencji i sprawczo\u015bci dzieci.<\/p><\/li><\/ol>

                                            Przedszkole zapewnia warunki do zdobywania i doskonalenia kompetencji niezb\u0119dnych do:<\/p>

                                            1. bycia cz\u0119\u015bci\u0105 wsp\u00f3lnoty, wsp\u00f3\u0142pracy i dbania o innych; w przedszkolu dzieci kszta\u0142tuj\u0105 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, odkrywaj\u0105 i coraz lepiej rozumiej\u0105 swoj\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 do r\u00f3\u017cnych grup spo\u0142ecznych, w tym rodziny, grupy przedszkolnej, spo\u0142eczno\u015bci lokalnej i narodowej; nawi\u0105zuj\u0105 relacje z r\u00f3wie\u015bnikami, poznaj\u0105 si\u0119, podejmuj\u0105 pierwsze pr\u00f3by wsp\u00f3lnego wykonywania zada\u0144 \u2013 w parze lub wi\u0119kszym zespole, ucz\u0105 si\u0119 razem podejmowa\u0107 decyzje, a tak\u017ce post\u0119powa\u0107 w zgodzie z przyj\u0119tymi zasadami oraz z szacunkiem dla siebie nawzajem; zaczynaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c rozumie\u0107, \u017ce wsp\u00f3lnie odpowiadaj\u0105 nie tylko za przestrze\u0144, w kt\u00f3rej razem przebywaj\u0105; wsp\u00f3lnie dbaj\u0105 te\u017c o to, \u017ceby wszystkie dzieci czu\u0142y si\u0119 w przedszkolu dobrze i bezpiecznie;<\/p><\/li>

                                            2. kierowania sob\u0105 i dbania o siebie; w przedszkolu dzieci poznaj\u0105 swoje zainteresowania, mocne strony, aktywno\u015bci daj\u0105ce im rado\u015b\u0107 i satysfakcj\u0119; oswajaj\u0105 si\u0119 te\u017c z niepowodzeniami \u2013 ucz\u0105 si\u0119 traktowa\u0107 je jako naturalne elementy procesu zdobywania nowych umiej\u0119tno\u015bci; dowiaduj\u0105 si\u0119, w jaki spos\u00f3b dba\u0107 o swoje dobre samopoczucie, jak i z czyj\u0105 pomoc\u0105 radzi\u0107 sobie w trudnych dla nich sytuacjach; przygotowuj\u0105 si\u0119 tak\u017ce do podejmowania decyzji zgodnych z przyj\u0119tym systemem warto\u015bci;<\/p><\/li>

                                            3. skutecznego komunikowania si\u0119 z r\u00f3wie\u015bnikami i osobami doros\u0142ymi, z uwzgl\u0119dnieniem r\u00f3\u017cnorodnych sposob\u00f3w komunikacji; w przedszkolu dzieci ucz\u0105 si\u0119, jak formu\u0142owa\u0107 komunikaty w spos\u00f3b zrozumia\u0142y dla innych i dostosowany do sytuacji, w jaki spos\u00f3b wyra\u017ca\u0107 swoje opinie i dzieli\u0107 si\u0119 spostrze\u017ceniami; poszerzaj\u0105 sw\u00f3j zas\u00f3b s\u0142ownictwa; doskonal\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozumienia wypowiedzi ustnych i czytanego im tekstu; kszta\u0142tuj\u0105 te\u017c swoje nawyki czytelnicze; si\u0119gaj\u0105 po ksi\u0105\u017cki, \u017ceby zaspokoi\u0107 swoj\u0105 ciekawo\u015b\u0107 poznawcz\u0105; przygotowuj\u0105 si\u0119 do nauki czytania i pisania; ucz\u0105 si\u0119 rozpoznawa\u0107 za pomoc\u0105 s\u0142uchu struktur\u0119 wyrazu \u2013 od sylab przez po\u015brednie cz\u0105stki a\u017c do g\u0142osek; poznaj\u0105 litery drukowane, a osi\u0105gn\u0105wszy gotowo\u015b\u0107, zaczynaj\u0105 czyta\u0107 wyrazy, zdania i teksty oraz pisa\u0107; rozwijaj\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 analizowania kszta\u0142t\u00f3w graficznych oraz analizowania i odtwarzania ruch\u00f3w r\u0119ki niezb\u0119dnych do pisania;<\/p><\/li>

                                            4. uaktywnienia my\u015blenia matematycznego oraz wykorzystywania poj\u0119\u0107 matematycznych w praktyce; w wieku przedszkolnym dzieci odkrywaj\u0105, \u017ce obiekty otaczaj\u0105cego \u015bwiata s\u0105 policzalne, klasyfikowalne i mierzalne; ucz\u0105 si\u0119 przez do\u015bwiadczanie i operowanie konkretnymi przedmiotami \u2013 w ten spos\u00f3b poznaj\u0105 regu\u0142y i buduj\u0105 poj\u0119cia matematyczne, ucz\u0105 si\u0119 szacowa\u0107, liczy\u0107, odmierza\u0107, por\u00f3wnywa\u0107 ze sob\u0105, a z czasem tak\u017ce dodawa\u0107 i odejmowa\u0107;<\/p><\/li>

                                            5. odkrywania przyrody i kszta\u0142towania postawy troski o ni\u0105; spacery i pobyt na powietrzu to okazja do rozwijania \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce cz\u0142owiek jest cz\u0119\u015bci\u0105 przyrody i tym samym istnieje nierozerwalna wi\u0119\u017a mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem i przyrod\u0105 \u2013 w przedszkolu dzieci ucz\u0105 si\u0119 szacunku do przyrody, kszta\u0142tuj\u0105 nawyki dbania o ni\u0105 i odpowiedzialnego korzystania z zasob\u00f3w naturalnych; przez sta\u0142y kontakt z przyrod\u0105 dzieci rozwijaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wiele umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 kluczowe w ich dalszej nauce; do badania i obserwacji przyrody dzieci mog\u0105 wykorzystywa\u0107 pomoce takie jak lupa, mikroskop czy atlas \u2013 dzi\u0119ki temu staj\u0105 si\u0119 uwa\u017cnymi badaczami; ucz\u0105 si\u0119 formu\u0142owa\u0107 pytania i poszukuj\u0105 na nie odpowiedzi, swoje wnioski opieraj\u0105 na dowodach;<\/p><\/li>

                                            6. poznawania \u015bwiata techniki, w tym urz\u0105dze\u0144, maszyn i zawod\u00f3w; dzieci ch\u0119tnie majsterkuj\u0105 i buduj\u0105 z r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w, ale potrzebuj\u0105 zasad i wskaz\u00f3wek, jak tworzy\u0107 trwa\u0142e konstrukcje i bezpiecznie pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 narz\u0119dziami; dzieci s\u0105 te\u017c ciekawe pracy r\u00f3\u017cnych os\u00f3b, maszyn i urz\u0105dze\u0144, kt\u00f3re obserwuj\u0105 w codziennym \u017cyciu; potrzebuj\u0105 wiedzy, jak dzia\u0142a \u015bwiat techniki, oraz umiej\u0119tno\u015bci konstruowania modeli maszyn i urz\u0105dze\u0144;<\/p><\/li>

                                            7. przygotowania si\u0119 do funkcjonowania w spo\u0142ecze\u0144stwie cyfrowym; dzieci nie s\u0105 \u015bwiadome zagro\u017ce\u0144, jakie niesie ze sob\u0105 korzystanie z nowych technologii, w tym z Internetu \u2013 dlatego w przedszkolu dzieci nie korzystaj\u0105 indywidualnie i samodzielnie z urz\u0105dze\u0144 ekranowych (z wyj\u0105tkiem dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, kt\u00f3re korzystaj\u0105 z racjonalnych usprawnie\u0144 polegaj\u0105cych na zastosowaniu takich urz\u0105dze\u0144), a nauczyciel do cel\u00f3w dydaktycznych korzysta z nich tylko w niezb\u0119dnym zakresie, z zachowaniem wa\u017cnej dla prawid\u0142owego rozwoju dziecka higieny cyfrowej; w przygotowaniu dzieci do bezpiecznego funkcjonowania w spo\u0142ecze\u0144stwie cyfrowym aktywny udzia\u0142 musz\u0105 bra\u0107 rodzice; i<\/p><\/li>

                                            8. mpresji i ekspresji sztuki; w wieku przedszkolnym dziecko naturalnie wyra\u017ca siebie przez r\u00f3\u017cne formy artystyczne \u2013 rysunek, taniec, \u015bpiew, opowie\u015bci, teatrzyk czy konstruowanie z materia\u0142\u00f3w \u2013 sztuka staje si\u0119 dla niego nie tylko sposobem ekspresji emocji i my\u015bli, ale te\u017c narz\u0119dziem poznawania \u015bwiata i budowania to\u017csamo\u015bci; dziecko potrzebuje wsparcia w odkrywaniu w\u0142asnego j\u0119zyka tw\u00f3rczego i rozwijaniu wra\u017cliwo\u015bci estetycznej, a tak\u017ce czasu, przestrzeni i narz\u0119dzi do samodzielnego tworzenia \u2013 bez oceniania, z szacunkiem dla jego stylu i tempa; r\u00f3wnie wa\u017cne jest budowanie umiej\u0119tno\u015bci odbioru sztuki \u2013 dostrzegania pi\u0119kna w otoczeniu, reagowania na obrazy, d\u017awi\u0119ki i opowie\u015bci, a tak\u017ce rozumienia emocji zawartych w dzie\u0142ach innych;<\/p><\/li>

                                            9. \u015bwiadomego wykorzystywania i rozwijania w\u0142asnego potencja\u0142u ruchowego jako podstawy aktywnego i zdrowego stylu \u017cycia; w przedszkolu dzieci zyskuj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 i poczucie swojego cia\u0142a, wzmacniaj\u0105 jego wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 i og\u00f3ln\u0105 sprawno\u015b\u0107 ruchow\u0105, \u0107wicz\u0105 precyzj\u0119 ruch\u00f3w palc\u00f3w i d\u0142oni, rozwijaj\u0105 koordynacj\u0119 wzrokowo-ruchow\u0105, doskonal\u0105 swoje zmys\u0142y; dzieci zdobywaj\u0105 tak\u017ce wiedz\u0119 o tym, co jest dobre (np. prawid\u0142owa postawa cia\u0142a), a co z\u0142e dla ich zdrowia i kondycji fizycznej (np. d\u0142ugotrwa\u0142e ogl\u0105danie telewizji); b\u0119d\u0105c w ruchu, szczeg\u00f3lnie na powietrzu, mog\u0105 wzmocni\u0107 nie tylko swoj\u0105 odporno\u015b\u0107, ale tak\u017ce otwarto\u015b\u0107 na nowe wyzwania; ucz\u0105 si\u0119 tak\u017ce, jak wa\u017cna jest troska o bezpiecze\u0144stwo i wzajemne przestrzeganie ustalonych zasad; istotne jest, \u017ceby dzieci w przedszkolu bra\u0142y udzia\u0142 w rozmaitych aktywno\u015bciach muzyczno-ruchowych i ruchowo-sensorycznych.<\/p><\/li><\/ol>

                                              Codzienna zabawa swobodna dzieci to nieodzowny warunek ich rozwoju i realizacji programu wychowania przedszkolnego. Swobodna zabawa to okazja do wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania, zg\u0142aszania pomys\u0142\u00f3w i rozmowy o nich, rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, dzielenia si\u0119 zainteresowaniami, do\u015bwiadczeniami i wiedz\u0105, uzgadniania zasad i przestrzegania ich. W zabawie dzieci mog\u0105 wciela\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cne role, rozpoznawa\u0107 i wyra\u017ca\u0107 emocje, odkrywa\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bci zjawisk i przedmiot\u00f3w, nadawa\u0107 im nowe zastosowanie. W codziennych aktywno\u015bciach dzieci w przedszkolu s\u0105 obecne wszystkie obszary wychowania przedszkolnego: spo\u0142eczny, osobisty, j\u0119zykowy, matematyczny, przyrodniczy, techniczny, cyfrowy, artystyczny, ruchowy. Program wychowania przedszkolnego jest realizowany w ka\u017cdym momencie pobytu dziecka w przedszkolu (np. podczas czynno\u015bci porz\u0105dkowych, posi\u0142k\u00f3w, spaceru). Pobyt dzieci w przedszkolu opiera si\u0119 na rytmie dnia, czyli systematycznie powtarzaj\u0105cych si\u0119 czynno\u015bciach i aktywno\u015bciach. Daje to dzieciom poczucie bezpiecze\u0144stwa i kontroli, co jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cne dla dzieci ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi. W naturalny spos\u00f3b sprzyja te\u017c w\u0142\u0105czaniu dzieci w podejmowanie obowi\u0105zk\u00f3w, pozwala kszta\u0142towa\u0107 samodzielno\u015b\u0107, zaradno\u015b\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107. Warunkiem realizacji cel\u00f3w wychowania przedszkolnego s\u0105 w\u0142a\u015bciwe relacje mi\u0119dzy dzieckiem i nauczycielem. Nauczyciel obserwuje dzieci, zach\u0119ca je do rozmowy i uwa\u017cnie ich s\u0142ucha, rozpoznaje potrzeby i odpowiada na nie, organizuje przestrze\u0144, kt\u00f3ra jest inspiruj\u0105ca, i zach\u0119ca do podejmowania r\u00f3\u017cnych aktywno\u015bci.<\/p>

                                              Dzieci najlepiej ucz\u0105 si\u0119 przez osobiste dzia\u0142anie i zaanga\u017cowanie, gdy korzystaj\u0105 ze swoich zmys\u0142\u00f3w, mog\u0105 przyk\u0142adowo dotyka\u0107, manipulowa\u0107, por\u00f3wnywa\u0107 i przekszta\u0142ca\u0107. Wszelkie pomoce drukowane maj\u0105 charakter uzupe\u0142niaj\u0105cy, umo\u017cliwiaj\u0105 utrwalenie wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci dzieci. Organizacja zaj\u0119\u0107 na powietrzu powinna by\u0107 elementem codziennej pracy z dzieckiem w ka\u017cdej grupie wiekowej. Dzieci powinny mie\u0107 codziennie zaj\u0119cia na \u015bwie\u017cym powietrzu oraz co najmniej raz w tygodniu przebywa\u0107 poza budynkiem przedszkola d\u0142u\u017cej ni\u017c 1 godzin\u0119. Daje to mo\u017cliwo\u015b\u0107 d\u0142u\u017cszego spaceru lub zabaw po\u0142\u0105czonych z badaniem okolicznej przyrody i dzia\u0142aniem w niej. Nie dotyczy to jedynie dni, w kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105 alerty Rz\u0105dowego Centrum Bezpiecze\u0144stwa lub szczeg\u00f3lnie niesprzyjaj\u0105ce warunki atmosferyczne. Wszechstronny rozw\u00f3j dzieci jest wsp\u00f3ln\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 rodzic\u00f3w i nauczycieli. Nauczyciele informuj\u0105 rodzic\u00f3w o procesach i post\u0119pach rozwojowych dzieci, omawiaj\u0105 z nimi wyniki swoich obserwacji i ustalaj\u0105 zakres potrzebnego wsparcia dziecka. Nauczyciele zach\u0119caj\u0105 rodzic\u00f3w, \u017ceby brali aktywny udzia\u0142 w procesie rozwoju umiej\u0119tno\u015bci dzieci. Nauczyciele obserwuj\u0105 dzieci w mo\u017cliwie r\u00f3\u017cnorodnych sytuacjach i przekazuj\u0105 najwa\u017cniejsze spostrze\u017cenia o zachowaniu i rozwoju dziecka rodzicom. Opracowuj\u0105 diagnoz\u0119 dojrza\u0142o\u015bci szkolnej dla tych dzieci, kt\u00f3re w danym roku maj\u0105 rozpocz\u0105\u0107 nauk\u0119 w szkole. Dzieci w wieku przedszkolnym funkcjonuj\u0105 w dynamicznym, szybko zmieniaj\u0105cym si\u0119 otoczeniu. Coraz cz\u0119\u015bciej nara\u017cone s\u0105 na informacje i udzia\u0142 w sytuacjach, kt\u00f3rych nie rozumiej\u0105 lub kt\u00f3re budz\u0105 w nich niepok\u00f3j. Codzienne spotkania z nauczycielem to okazja do nadawania sensu tym do\u015bwiadczeniom. Rol\u0105 nauczyciela jest stwarzanie sytuacji edukacyjnych, kt\u00f3re pomagaj\u0105 dzieciom lepiej rozumie\u0107 \u015bwiat. Szczeg\u00f3lnej uwagi wymaga problem dost\u0119pu dzieci do urz\u0105dze\u0144 cyfrowych i informacji przekazywanych przez media. Wsp\u00f3ln\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105 rodzic\u00f3w i nauczycieli jest troska o kszta\u0142towanie nawyk\u00f3w higieny cyfrowej.<\/p>

                                              Aran\u017cacja przestrzeni powinna uwzgl\u0119dnia\u0107 bariery architektoniczne i sensoryczne oraz zapewnia\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 swobodnego korzystania z przestrzeni i materia\u0142\u00f3w przez dzieci z niepe\u0142nosprawno\u015bciami.<\/p>

                                              Organizacja przestrzeni w przedszkolu ma umo\u017cliwia\u0107 dzieciom podejmowanie codziennych czynno\u015bci zwi\u0105zanych z trosk\u0105 o otoczenie i w\u0142asne potrzeby. Dzieci powinny mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 m.in. nakrywania do sto\u0142u, samodzielnego nak\u0142adania posi\u0142k\u00f3w, sprz\u0105tania po posi\u0142kach, porz\u0105dkowania sali po sko\u0144czonej zabawie oraz przygotowania si\u0119 do wyj\u015bcia na zewn\u0105trz.<\/p>

                                              Wskazane jest organizowanie z dzie\u0107mi sta\u0142ych i czasowych stref w budynku przedszkola i poza nim pozwalaj\u0105cych na podejmowanie r\u00f3\u017cnorodnych aktywno\u015bci. Jako sta\u0142e proponuje si\u0119 strefy umo\u017cliwiaj\u0105ce rozwijanie:<\/p>

                                              1. czytelnictwa \u2013 strefa czytania w sali przedszkolnej powinna by\u0107 przytulnym i spokojnym miejscem, dostosowanym do potrzeb wszystkich dzieci; w tej strefie warto m.in. uwzgl\u0119dni\u0107 ksi\u0105\u017cki w r\u00f3\u017cnych formatach (np. z du\u017c\u0105 czcionk\u0105, obrazkowe, dotykowe), opowiadania dla dzieci (tak\u017ce w j\u0119zyku obcym nowo\u017cytnym);<\/p><\/li>

                                              2. budowania i konstruowania \u2013 strefa do tego przeznaczona powinna by\u0107 dostosowana do potrzeb wszystkich dzieci, zapewnia\u0107 dost\u0119p do klock\u00f3w, materia\u0142\u00f3w i narz\u0119dzi do majsterkowania, miejsca pozwalaj\u0105cego na bezpieczn\u0105 prac\u0119; warto tak\u017ce przewidzie\u0107 przestrze\u0144 wystawiennicz\u0105 do ekspozycji wykonanych konstrukcji; nauczyciel ustala zasady bezpiecznego korzystania z narz\u0119dzi (np. no\u017cyczek, zszywacza, dziurkacza, \u015brubokr\u0119tu, papieru \u015bciernego) i dba o ich przestrzeganie;<\/p><\/li>

                                              3. dzia\u0142a\u0144 artystycznych \u2013 strefa do tego przeznaczona powinna pozwala\u0107 na r\u00f3\u017cnorodn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczn\u0105, kt\u00f3ra powinna by\u0107 dopasowana do potrzeb i preferencji dzieci, kt\u00f3re powinny mie\u0107 swobodny dost\u0119p przyk\u0142adowo do instrument\u00f3w muzycznych, w tym perkusyjnych, stroj\u00f3w i rekwizyt\u00f3w do odgrywania r\u00f3l, materia\u0142\u00f3w papierniczych, naturalnych, recyklingowych; warto tak\u017ce przewidzie\u0107 przestrze\u0144 wystawiennicz\u0105 do ekspozycji wykonanych prac;<\/p><\/li>

                                              4. umiej\u0119tno\u015bci odpoczywania \u2013 k\u0105ciki wyciszenia, dost\u0119pne dla wszystkich dzieci, a szczeg\u00f3lnie pomocne dla dzieci wymagaj\u0105cych wsparcia w zakresie regulacji emocji i przetwarzania bod\u017ac\u00f3w sensorycznych; takie miejsca powinny by\u0107 wyposa\u017cone w elementy sprzyjaj\u0105ce wyciszeniu i komfortowi sensorycznemu (np. w s\u0142uchawki wyciszaj\u0105ce, mi\u0119kkie siedziska lub pufy, przytulanki obci\u0105\u017ceniowe, lampki o ciep\u0142ym \u015bwietle) oraz zabawki sensoryczne i antystresowe (np. gniotki, panele dotykowe);<\/p><\/li>

                                              5. odkrywanie \u015bwiata nauki i przyrody \u2013 strefa do tego przeznaczona powinna pozwala\u0107 odkrywa\u0107 zjawiska i procesy zachodz\u0105ce w przyrodzie, podejmowa\u0107 samodzielne dzia\u0142ania i obserwacje, prowadzi\u0107 eksperymenty; ka\u017cde dziecko powinno mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania z tej strefy bez nieuzasadnionych ogranicze\u0144 czasowych.<\/p><\/li><\/ol>

                                                W ci\u0105gu dnia odpowiedni czas powinno si\u0119 przeznacza\u0107 na celebrowanie posi\u0142k\u00f3w \u2013 spokojne ich spo\u017cywanie po\u0142\u0105czone z nauk\u0105 pos\u0142ugiwania si\u0119 \u0142y\u017ck\u0105, no\u017cem i widelcem. Wa\u017cne jest tak\u017ce zapewnienie dzieciom mo\u017cliwo\u015bci komponowania dania na talerzu i stworzenie takiej atmosfery, aby dzieci nie czu\u0142y si\u0119 pod presj\u0105, \u017ce musz\u0105 zje\u015b\u0107 wszystko i w szybkim tempie.<\/p>

                                                Nauka j\u0119zyka obcego nowo\u017cytnego w przedszkolu odbywa si\u0119 przez zabaw\u0119 i jest zintegrowana ze wszystkimi obszarami funkcjonowania dziecka. Codzienne sytuacje edukacyjne i zabawowe oraz czynno\u015bci dnia sprzyjaj\u0105 oswajaniu dzieci z j\u0119zykiem obcym nowo\u017cytnym. Proste zwroty u\u017cywane w codziennej komunikacji, piosenki i rymowanki, odpowiadaj\u0105ce r\u00f3\u017cnorodnym czynno\u015bciom i sytuacjom w przedszkolu, u\u0142atwi\u0105 nauk\u0119 j\u0119zyka obcego, budowanie prostych dialog\u00f3w i rozumienie prostych polece\u0144. Dziecko w przedszkolu os\u0142uchuje si\u0119 z j\u0119zykiem mniejszo\u015bci narodowej lub etnicznej lub j\u0119zykiem regionalnym \u2013 kaszubskim, reaguje na znane s\u0142owa, zwroty oraz proste polecenia wypowiadane w tym j\u0119zyku. W naturalny spos\u00f3b u\u017cywa wyra\u017ce\u0144 zwi\u0105zanych z zabaw\u0105 i codziennymi czynno\u015bciami, powtarza rymowanki, proste wierszyki, \u015bpiewa piosenki i uczestniczy w zabawach j\u0119zykowych. Bierze udzia\u0142 w zabawach i wydarzeniach zwi\u0105zanych z kultur\u0105 swojej spo\u0142eczno\u015bci oraz tworzy prace plastyczne inspirowane.<\/p>

                                                Za\u0142\u0105czniki do rozporz\u0105dzenia Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. (Dz. U. poz. 378)\u00a0<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                                                PODSTAWA PROGRAMOWA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO DLA PRZEDSZKOLI, ODDZIA\u0141\u00d3W PRZEDSZKOLNYCH W SZKO\u0141ACH PODSTAWOWYCH ORAZ INNYCH FORM WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO Podstawa programowa wychowania przedszkolnego wskazuje cel wychowania przedszkolnego, zadania profilaktyczno-wychowawcze przedszkola, oddzia\u0142u przedszkolnego zorganizowanego w szkole podstawowej i innej formie wychowania przedszkolnego, zwanych dalej \u201eprzedszkolami\u201d, oraz efekty realizacji zada\u0144 w postaci cel\u00f3w osi\u0105ganychprzez dzieci na zako\u0144czenie wychowania przedszkolnego. Cele…<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-3027","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/przedszkole2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3027","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/przedszkole2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/przedszkole2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/przedszkole2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3027"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/przedszkole2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3027\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8881,"href":"https:\/\/przedszkole2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3027\/revisions\/8881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/przedszkole2.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3027"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}